Türkiye Kamu-Sen Trabzon İl Başkanı Coşkun Dilber, Maçka’daki Sümela Ören Yeri’nde 23 Ağustos 2026 tarihinde gerçekleştirilmesi planlanan ayine ilişkin yazılı basın açıklaması yaptı.

Geçmiş yıllarda 15 Ağustos’ta gerçekleştirilen ayinin, Trabzon’un fetih tarihiyle aynı güne denk gelmesine yönelik tepkiler sonrasında 23 Ağustos’a alındığını belirten Dilber, tarih değişikliğinin Türkiye Kamu-Sen’in ayine yönelik itirazlarını ortadan kaldırmadığını ifade etti.

Dilber, ayinin hukuka aykırı olduğunu savunarak yetkililere iptal çağrısında bulundu.

“Farklı dinlere mensup insanların ibadet özgürlüğünü destekliyoruz”

Türkiye Kamu-Sen’in farklı inançlara mensup insanların ibadetlerini yerine getirmelerine karşı olmadığını özellikle vurgulayan Dilber, Türkiye Cumhuriyeti’nin laik, sosyal, demokratik bir hukuk devleti olduğunu hatırlattı.

Dilber, “Ülkemizde yaşayan farklı dine mensup insanların dini vecibelerini yerine getirmeleri için gerekli imkânların sağlanmasını sonuna kadar desteklemekteyiz” ifadelerini kullandı.

Cami, kilise ve sinagog gibi ibadethanelerin varlığının kendilerini rahatsız etmediğini belirten Dilber, Trabzon’da da mevcut cemaati bulunan bir kilisenin faaliyetlerine devam ettiğini söyledi.

“Sümela’daki ayin için cemaat yurt dışından geliyor”

Sümela’daki durumun farklı olduğunu ileri süren Dilber, ayine katılanların önemli bölümünün bölge dışından ve yurt dışından geldiğini belirterek organizasyonun yerel bir dini ihtiyaçtan kaynaklanmadığını savundu.

Dilber, “Maçka Sümela Ören Yeri’ndeki ayin için ülke dışından cemaat gelmektedir. Bu gelenlerin sayısı sınırlı ancak yapılan uygulamanın sembolik ve amaçlı olduğunu düşünüyoruz” dedi.

Fener Rum Patrikliği temsilcilerinin ayin sonrasındaki açıklama ve ziyaretlerine de tepki gösteren Dilber, bunların bölge insanında rahatsızlığa neden olduğunu öne sürdü.

“Sümela kilise değil, müze ve ören yeridir”

Dilber’in açıklamasında en fazla vurgu yaptığı konulardan biri de Sümela’nın hukuki statüsü oldu.

Müze ve ören yerlerinde toplu ayin veya ibadet yapılmasına ilişkin yasal düzenlemeler ve mahkeme kararları bulunduğunu belirten Dilber, Sümela’nın aktif bir ibadethane değil, müze ve ören yeri niteliğinde olduğunu ifade etti.

Dilber şöyle konuştu:

“Sümela bir kilise değildir; bir müzedir, ören yeridir. Tüm tarih kitapları ve turistik tanıtımlarda Sümela bir müze ve ören yeri olarak geçmektedir. Bu nedenle ayin iptal edilmelidir. Bu konuda yetkilileri göreve çağırıyoruz.”

“Konu dini hoşgörü meselesi değildir”

Sümela’da düzenlenecek ayinin dini hoşgörü ya da inanç turizmi kavramlarıyla açıklanamayacağını savunan Dilber, Avrupa’da yaşayan Müslümanların camilerde ibadet etmesiyle Sümela’daki organizasyon arasında kıyaslama yapılmasının doğru olmadığını ileri sürdü.

Avrupa’da yaşayan Müslüman nüfusun ibadethane ihtiyacı bulunduğunu kaydeden Dilber, Sümela’daki ayinin ise yerel bir cemaatin talebinden doğmadığını söyledi.

Fetih tarihi vurgusu

Dilber, geçmiş yıllarda ayinin 15 Ağustos’ta, yani Trabzon’un fetih yıl dönümünde gerçekleştirilmesine de tepki göstererek, ayinin 23 Ağustos’a alınmasının bu konudaki hassasiyeti tamamen ortadan kaldırmadığını belirtti.

Trabzon’un fethinin 565. yıl dönümünün kutlandığını hatırlatan Dilber, ayin tarihinin fetih tarihine yakın olmasını da eleştirdi.

“Bu uygulama ile fethin ruhuna gölge düşmektedir” diyen Dilber, Türkiye Kamu-Sen’in ayine karşı tavrının ilk günden bu yana değişmediğini ifade etti.

“Konu siyasi malzeme yapılmamalı”

Türkiye Kamu-Sen’in konuya günlük siyasi tartışmalar üzerinden yaklaşmadığını belirten Dilber, Sümela’daki ayinin “siyaset üstü ve milli bir mesele” olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Son yıllarda ayinle ilgili yapılan bazı açıklamaların meseleyi özünden uzaklaştırdığını savunan Dilber, “Konu siyasi malzeme yapılmak istenmektedir. Bu doğru bir yaklaşım değildir. Konu siyaset üstü tutulmalıdır” dedi.

Yetkililere çağrı

Fener Rum Patrikliği’ne de seslenen Dilber, Türkiye’nin egemenlik haklarına ve hukuki düzenine saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti.

Batı Trakya’daki Türklerin yaşadığı sorunlara ve Yunanistan’daki bazı tarihi Osmanlı eserlerinin ibadete açılmasına yönelik taleplere de atıfta bulunan Dilber, Türkiye’nin bu konulardaki hassasiyetlerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.

Türkiye Kamu-Sen Trabzon İl Başkanı Coşkun Dilber açıklamasını şu çağrıyla tamamladı:

“Ayinin iptali ile ilgili tüm yetkilileri göreve çağırıyor, bir daha yapılmamak üzere hemen iptal edilmesini bekliyoruz.”