Trabzon’da lokantacı esnafının içinde bulunduğu ekonomik tablo giderek ağırlaşıyor. Trabzon Lokantacılar Esnaf Odası Başkanı Hüseyin Er, sektörde faaliyet gösteren çok sayıda işletmenin yüksek maliyetler nedeniyle ayakta kalmakta zorlandığını, bazı esnafın ise kapanma noktasına geldiğini söyledi.

Esnafın yaşadığı sıkıntıları sahada birebir gördüğünü belirten Er, ekonomik koşulların artık işletmeler açısından sürdürülebilir olmaktan çıktığını ifade etti.

“Üç esnafa gidelim, durumlarını kendin gör”

Lokantacıların yaşadığı sıkıntının abartılı bir söylem olmadığını vurgulayan Er, esnafın mali tablosunun yerinde görülmesi gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

“Samimiyetimle söylüyorum; üç tane esnafımıza gidelim. Bak, batma noktasında mı, değil mi? Bu kadar net söylüyorum. Esnaf çok ciddi sıkıntı içerisinde.”

Muhasebe giderlerinin de esnafın üzerindeki yükü artırdığını ifade eden Er, ekonomi yönetimine de tepki gösterdi.

Er, “Burada kazanan muhasebeciler oldu. Bir taraftan muhasebe masrafları, bir taraftan diğer giderler... Mehmet Şimşek’in uyguladığı ekonomi politikaları esnafı tamamen boğdu. Esnaf ne yapacak, ben de bilmiyorum” dedi.

“Kapama, kapama, kapama...”

Lokantacı esnafı arasında işletmesini kapatanların sayısının arttığını ifade eden Er, sektörde yeni açılan işletmelerin de kısa süre içerisinde kapanabildiğine dikkat çekti.

Er, yaşanan tabloyu şu sözlerle anlattı:

“Kapama, kapama, kapama... Bir yandan işletmeler açılıyor ama kısa bir zaman sonra o da kapatıyor. Esnafın dayanacak gücü kalmadı.”

“Soğanın kilosu 70 lira, et 500-600 lira”

Lokantacıların fiyatlarını belirlerken yalnızca etiket üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyleyen Hüseyin Er, işletmelerin karşı karşıya bulunduğu maliyetlere dikkat çekti.

“Lokantalar pahalı deniliyor. Ya soğanın kilosu 70 lira olur mu? Etin kilosu 500-600 liraya çıkmış. Kiralar katlanmış. 100 liralık kira 300 lira olmuş. Bu adam bunun içinden nasıl çıkacak?” diyen Er, gıda fiyatlarındaki artışın doğrudan lokanta işletmelerinin maliyetlerine yansıdığını kaydetti.

Esnafın maliyet artışını menü fiyatlarına yansıtmasının da kolay olmadığını vurgulayan Er, fiyat yükseltildiğinde bu kez müşterinin lokantadan uzaklaştığını söyledi.

“Zam yapsan ne olacak?”

Er, lokantacıların maliyet artışlarına rağmen fiyat belirlemekte zorlandığını belirterek, “Zam yapsan ne olacak? İnsanların alım gücü ortada. Bir taraftan maliyetler yükseliyor, diğer taraftan müşteri yüksek fiyatı karşılayamıyor. Esnaf iki taraf arasında sıkışmış durumda” değerlendirmesinde bulundu.

Esnafın yalnızca gıda ürünlerinde değil, kira, vergi, su ve diğer işletme giderlerinde de büyük artışlarla karşı karşıya kaldığını ifade eden Er, özellikle su faturalarının lokantalar açısından ciddi bir maliyet kalemine dönüştüğünü dile getirdi.

“10 bin lira su faturası ödüyorlar”

Lokantacılık sektöründe hijyen nedeniyle yüksek miktarda su kullanılmasının zorunlu olduğunu hatırlatan Er, bazı işletmelerin yalnızca su faturalarının dahi 10 bin liraya ulaştığını söyledi.

Değirmendere’de faaliyet gösteren bir lokantacıyla yaptığı görüşmeyi aktaran Er, “Geçen gün bir arkadaşımızı ziyaret ettim. ‘Daha şimdi 10 bin lira su parası verdim’ dedi. Lokantacılıkta suyu kullanmak zorundasın. Tabağı yıkayacaksın, temizliği yapacaksın. Bundan kaçamazsın” ifadelerini kullandı.

“Borç içinde ayakta durmaya çalışıyorlar”

Lokantacıların önemli bölümünün borçlanarak işletmesini sürdürmeye çalıştığını söyleyen Er, esnafın finansal durumunun sanıldığından çok daha ağır olduğunu ifade etti.

Bir esnafla yaptığı konuşmayı anlatan Er, işletmelerin milyonlarca liralık borçlarla karşı karşıya kaldığını belirterek, “Esnafın biri bana açıkça ‘Abi, 1-2 milyon lira borcum var, nereden vereceğim?’ diyor. Bunlar sahada yaşanan gerçekler. İsterseniz gidip esnafın kendisine sorun” dedi.

Kent Lokantası'na “haksız rekabet” eleştirisi

Hüseyin Er, belediyeler tarafından işletilen Kent Lokantaları konusunda da eleştirilerde bulundu. Bu işletmelerin yalnızca ihtiyaç sahibi vatandaşlar tarafından kullanılmadığını savunan Er, uygulamanın özel lokantalar açısından haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürdü.

Er, “Kent Lokantası'nda 10 ihtiyaç sahibi vatandaş yemek yiyorsa, çok daha fazla gelir seviyesi yüksek insan da gidip orada yemek yiyor. Biz bunu sahada görüyoruz. Devlet bizden vergi alıyor, diğer tarafta sübvanse edilen işletmelerle esnaf rekabet etmeye çalışıyor” diye konuştu.

“Lokantacı esnafı bitti”

Yaklaşık 40 yıldır lokantacılık sektörünün içerisinde bulunduğunu ifade eden Hüseyin Er, bugün gelinen noktada sektörün en ağır dönemlerinden birini yaşadığını söyledi.

Oda Başkanı olarak her gün esnafla görüştüğünü ve sorunlarını dinlediğini kaydeden Er, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ben her gün esnafımı gezen, dertlerini dinleyen, sorunlarını yetkililere ulaştırmaya çalışan bir insanım. Bunları yıllardır söylüyoruz. Esnaf gerçekten çok zor durumda. Bu laf olsun diye söylediğim bir şey değil. Samimiyetimle söylüyorum; lokantacı esnafını bitirdiler. Lokantacı esnafı bitti.”